Statenvertaling talloze malen gedrukt

Kerk en staat

Prof. C.C. de Bruin schreef in het boek De Synode van Dordrecht (1987): ‘Talloze malen ter perse gelegd, werd de Statenbijbel hèt boek voor kerk, huisgezin en school. In menig gezin maakte de Statenbijbel, somtijds tezamen met de psalmberijming, de werken van de Joodse geschiedschrijver Flavius Josephus en van Jacob Cats en de Historie der martelaren het enig boekenbezit uit. De Bijbel bleef geen gesloten boek. Men las en herlas het. En als de voorgeschiedenis van de Statenbijbel in het vergeetboek dreigde te geraken, waren daar altijd het Martelaarsboek en de verhalen van ouders en grootouders om de herinnering levendig te houden aan het lijden en strijden van onze vaderen.’

Dat de overheid het in die tijd ernstig nam met ‘de hand te houden aan de heilige kerkendienst’ (artikel 36 van de Nederlandse Geloofsbelijdenis) blijkt niet alleen uit het bekostigen van de Bijbel, maar ook uit het bewaken van de herdrukken. De Staten-Generaal hadden besloten dat het octrooi (toestemming) de eerste vijftien jaar bij de vertalers berustte.

Na vele vergaderingen droegen de vertalers hun rechten over aan de Leidse burgemeesters. Deze hebben toen een octrooi voor de periode van vijftien jaar afgesloten met de weduwe van Hillebrant Jacobsz. van Wouw, Machtelt Aelbrechtsdr. van Leuningen. De weduwe Van Wouw liet de druk van de Bijbel vervolgens uitvoeren door Pauwels Aertsz. van Ravesteyn. Deze boekdrukker moest dan wel vanuit zijn vestigingsplaats Amsterdam naar Leiden verhuizen.

Van Ravesteyn heeft vele Bijbels gedrukt. Van hem is ook de editie 1657, waarin alle door de kerkelijke vergadering vastgelegde drukfouten zijn gecorrigeerd. Deze editie geldt als de meest nauwkeurige Statenbijbel.

In de loop van de tijd mochten ook andere drukkerijen de Statenbijbel uitgeven. Zo verschenen in Amsterdam, Haarlem, Gouda en Dordrecht Bijbels uit eigen stad. Op de fraaie titelpagina van de Bijbel werd onderaan een prent van het betreffende stadsbeeld opgenomen. Voorwaarde tot nieuwe drukken was wel, dat de overheid toestemming moest geven. Hierdoor konden kerk en overheid toezien op de verschijning van Bijbels die voor wat betreft de inhoud precies eender zouden zijn als de originele Statenbijbel. De overheid achtte de handhaving van het zuivere Woord Gods een zaak van landsbelang.

Ten gevolge van de Franse Revolutie werd de bijzondere band tussen kerk en staat verbroken. Voortaan gingen kerk en overheid gescheiden wegen. De overheid zou ook de Bijbel niet langer meer beschermen. Echter, ondanks alle boze raadslagen die tegen ‘s Heeren heilig Woord bedacht worden (Zondag 48 van de Heidelbergse Catechismus), is de Statenbijbel in onze huizen, scholen en kerken gebleven. De Heere Zelf bewaart Zijn Woord.

Lees ook dit

Dordtse Synode 1618-1619 en bijbelvertaling

Vertaling vanuit de grondtekst Omstreeks 1562 werden in ons land twee complete Bijbels gebruikt: de Liesveldtbijbel (een vertaling van de […]

De vertalers van de Statenvertaling

Vertaalarbeid in de vreze Gods Voordat de Dordtse Synode overging tot het benoemen van vertalers, vermaande ds. Bogerman de leden […]

Statenvertaling staat dicht bij grondtekst

Letterlijk vertalen Bij het vertalen hielden de predikanten zich nauwkeurig aan de door de synode opgestelde richtlijnen. De vertalers moesten […]

Statenvertaling verschijnt in 1637

Het drukken van de Bijbel De complete bijbeltekst kwam gereed op 10 oktober 1635. Nu volgde het zetten van de […]

Statenvertaling talloze malen gedrukt

Kerk en staat Prof. C.C. de Bruin schreef in het boek De Synode van Dordrecht (1987): ‘Talloze malen ter perse gelegd, werd de […]

GBS-editie Statenvertaling

Behoud Statenvertaling De GBS wil de taal van de Bijbel duidelijk de taal van de Bijbel laten. Daarom vervangt ze […]

Kanttekeningen vóór de Statenbijbel

Het ontstaan van kanttekeningen De Statenvertalers mochten aantekeningen ‘in de kant’ maken. Dit was nodig om op moeilijke plaatsen de […]

Kanttekeningen in de Statenbijbel

  Zoals eerder aangegeven, besloot de Dordtse Synode van 1618-1619 dat er een bijbelvertaling vanuit de grondtalen moest komen. Deze […]

Verschillende soorten kanttekeningen

Gebruik van de kanttekeningen Om de uitleg van de Statenvertalers goed te kunnen gebruiken en op waarde te schatten, is […]

Kanttekeningen betrouwbare bijbelverklaring

Gereformeerde theologie De Statenvertalers werkten in een tijd waarin de strijd met de remonstranten kort geleden ten gunste van de […]

Moderne bijbelvertalingen

De Nieuwe Vertaling van 1951 vormde de aanleiding tot de oprichting van de GBS. Sindsdien hebben vele nieuwe Nederlandse bijbelvertalingen […]

Nieuwe Bijbelvertaling (NBV)

De Nieuwe Bijbelvertaling van 2004 is een oecumenische vertaling, uitgegeven door het NBG en de KBS en bedoeld voor gebruik […]

Herziene Statenvertaling (HSV)

De Herziene Statenvertaling wil een taalkundige revisie van de Statenvertaling zijn, met de bedoeling om de Statenvertaling te behouden voor […]

Bijbel in Gewone Taal (BGT)

Voor iedereen begrijpelijk Een andere moderne bijbelvertaling is de Bijbel in Gewone Taal (BGT). Deze vertaling, of liever ‘parafrase’, verscheen […]

Privacy statement

Welkom op onze site! Wij verzamelen verschillende soorten gegevens om de website zo goed mogelijk te laten aansluiten bij uw behoeftes.

Privacy statement | Sluiten
Instellingen